business man financial inspector and secretary making report, ca

İdarenin Mali Sorumluluğu

Hukukun egemen olduğu bir toplumda idare tarafından gerçekleştirilen işlem ve eylemlerin hukuka uygun olduğu varsayılır. Aksi durumlarda ise idarenin hukuka aykırı eylem ve işlemlerinden doğan zararlı sonuçlar iptal davaları yolu ile ortadan kaldırılır. İdarenin hukuka aykırı bu faaliyetleri nedeniyle toplumdaki bireylerin maddi ve manevi bir zarara uğraması halinde bu zararları karşılaması gerekmektedir.

Kamu gücünü elinde bulunduran üstün yetkilerle donatılmış idare karşısında bireylerin koruma altına alınması; idarenin hem hukuki hem de mali sorumluluğunun kabul edilmesiyle mümkün olacaktır. Bu doğrultuda Anayasa Madde 125/7 uyarınca; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”Bu hüküm ile idarenin mali sorumluluğunun varlığını bireyler nezdinde güvence altına almıştır.

Kamu hukukunda idarenin mali sorumluluğundan bahsedilebilmesi için özel hukukta olduğu gibi öncelikle bir zararın bulunması gerekmektedir. Burada hemen ifade etmek gerekir ki idarenin eylem ve işlemi nedeniyle mağdur olan her kişinin mağduriyeti idarenin mali sorumluluğunu gerektirmeyecektir. Kapsamı gereği daha geniş bir kavramı ifade eden mağduriyet, idarenin bir eylem ya da işlemi nedeniyle kişinin hoşuna gitmeyen, kişiyi üzen, hatta kişiye parayla ölçülebilir nitelikte yükümlülükler getiren bir sonuç ortaya çıkarsa da idarenin mali sorumluluğunun ilk ve en önemli koşulu, mağduriyet değil zarardır.

İdarenin kusurlu ve kusursuz sorumluluk olmak üzere iki şekilde sorumluluğu söz konusu olabilmektedir.

  1. Kusurlu Sorumluluk: Kamu hizmetinin geç işlemesi, kötü işlemesi yahut hiç işlememesi gibi hallerde hizmetin kusurlu işlediği ve bu nedenle idarenin tazmin yükümlülüğü bulunduğu kabul edilmektedir. Bu kusur hizmet kusuru olarak da nitelendirilmektedir. Hizmet kusurunda, objektif sorumluluk ilkesi geçerlidir. Kusurun hizmetin hangi safhasında ve hangi kamu görevlisi tarafından işlendiğinin bir önemi yoktur.
  • Kusursuz Sorumluluk: İdare kimi zaman tamamen kusursuz hareket etse dahi kamu hizmetlerini yürütürken bireylere zarar verebilmektedir. Hukuk devleti ilkesinin sonucu olarak kusursuz sorumluluk halleri iki temel ilkeye dayandırılmıştır; tehlike ilkesi ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi.
  1. Tehlike/Risk ilkesi: İdare, riskli ve tehlikeli faaliyetlerde bulunurken yahut tehlikeli araçlar kullanırken ortaya çıkan zararlardan kusursuz olsa dahi sorumludur.
  • Fedakarlığın Denkleştirilmesi: İdare, toplum yararına kimi faaliyetlerini yürütürken bireylerin zarar görmesine sebep olabilir. Kusur sorumluluğu kapsamında değerlendirilmeyen ve tehlike-risk ilkesi kapsamına da girmeyen bu faaliyetler neticesinde “fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi” kapsamında idarenin meydana geldiği zararı tazmin etmesi gerekir.

Diğer Makalelerimiz

franchising_sozlesmesi_

25

Ara
Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku

Franchising Sözleşmesi

Franchising sözleşmesi doktrinde ve Yargıtay kararlarında farklı tanımlarla karşımıza çıkmaktadır. En genel anlamıyla franchising, başarılı bir markanın isim hakkının (lisansının) kullanılmasıdır. Genel olarak franchising sözleşmesi, franchise alanın (franchisee), franchise verene (franchisor) ödemeyi üstlendiği bir bedel ve franchise sistemine dâhil olarak, sistemin konusu olan ürün ya da hizmetin sürümünü, yine sistemin kuralları doğrultusunda sağlaması karşılığında, franchise verenin, franchise […]

degerli_konut_vergisine_yonelik_dava_ve_itiraz_sureci

20

Ara
Gayrimenkul Hukuku

Değerli Konut Vergisine Yönelik İtiraz ve Dava Süreci

1-ÖZET Yeni yasal düzenleme ile hayatımıza giren, birçok yönü ile eleştirileri beraberinde getiren Değerli Konut Vergisi’ne yönelik tebligatlar üzerinden çok kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen ilgililere gönderilmeye başlanmıştır. Tebligatların yapılması ile birlikte 15 günlük itiraz ve 30 günlük dava açma sürelerinin işlemeye başladığı gözetildiğinde gerekli hazırlıkların vakit kaybetmeksizin yapılması gerekliliği doğmuştur. Yapılacak itirazda; idarece yaptırılan değer[…]